"ซื้อขวดน้ำแบบไหนดีนะ?"

"ซื้อขวดน้ำแบบไหนดีนะ?"

หลายๆท่านเมื่อออกไปปั่นจักรยาน อุปกรณ์ชิ้นหนึ่งที่จำเป็นหรือเรียกว่าขาดไม่ได้เลยคือขวดน้ำ วันนี้ก่อนที่เราจะไปเลือกซื้อขวดน้ำกัน เรามาทำความรู้จักวัสดุที่ผลิต การใช้งานและความปลอดภัยเพื่อเหล่าเสือทุกท่าน จะได้มีทั้งสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงและปลอดภัย แถมยังช่วยโลกจากขยะที่มีมากขึ้นทุกวันๆด้วย

ทุกวันนี้คนไทยซื้อน้ำบรรจุขวดพลาสติกอย่างมหาศาลขนาดที่มีมูลค่าทางการตลาดมากมายถึง 1.8 หมื่นล้านบาท  เมื่อซื้ออย่างมหาศาล ขวดพลาสติกก็กลายเป็นขยะอย่างมหาศาลด้วยเช่นกัน

ในสหรัฐอเมริกา ขวดพลาสติกแค่ 1 ใน 5 เท่านั้นที่ถูกรีไซเคิล  แค่ในแคลิฟอร์เนียที่เดียว ขวดน้ำพลาสติกใช้แล้ว 3 ล้านใบต่อวันถูกเหวี่ยงทิ้งลงหลุมขยะ ที่เหลือมากกว่านั้นทิ้งอยู่ในทะเลและแม่น้ำ

         หลายคนอาจเคยได้ยินได้ฟังข่าวเกี่ยวกับการนำขวดพลาสติกใส่บรรจุน้ำดื่ม หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ขวด PET นั้นว่า   หากเรานำกลับมาใช้ซ้ำเพื่อใส่น้ำดื่ม หรือทิ้งขวดตากแดดไว้นานๆ สาร DEHA (diethyl  hydroxylamine) ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งที่ผสมอยู่ในเนื้อขวดพลาสติกนั้น สามารถออกมาปนเปื้อนกับน้ำในขวดได้จนทำให้ใครต่อใคร ไม่แน่นใจในความปลอดภัยและพากันใช้แล้วทิ้งขวดน้ำเหล่านั้นไปอย่างน่าเสียดาย

        ขวด PET ที่เราใช้กันมากมายทุกวันนี้ ทำจาก พลาสติกโพลีเอทีลีนเทอเรพทาเลท (Polyethylene   Terephthalate) หรือ PET ซึ่งเป็นพลาสติกมีความโปร่งใส แข็งแรงทนทาน เหนียว ไม่แตกง่าย สามารถป้องกันการซึมผ่านของก๊าซ (Gas) ได้ดี และทนต่ออุณหภูมิได้ไม่เกิน 70 ถึง 100 องศาเซลเซียส ปัจจุบัน เรามักนำไปใช้เป็นขวดบรรจุน้ำอัดลม น้ำดื่ม น้ำมัน น้ำมันพืช น้ำปลา  น้ำยาบ้วนปาก กล่องขนม ฯลฯ เนื่องจากมีความใสที่ใกล้เคียงกับขวดแก้วแต่มีน้ำหนักเบาและมีราคาที่ถูกกว่าแก้ว พลาสติกชนิดนี้จึงได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง

ขวดน้ำพลาสติกหรือที่เราเรียกกันว่าขวด PET (Polyethylene Terephthalate หมายเลขใต้ขวด #1) ผลาญพลังงานและทรัพยากรอย่างมากในการผลิต และปล่อยก๊าซพิษกับมลพิษที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน   นักสิ่งแวดล้อมที่ไม่เห็นด้วยกับการใช้พลาสติกกับอาหารและเครื่องดื่มเคย บอกว่า “ในที่สุดน้ำมันจะหมดโลก แล้วเราจะมีขยะพลาสติกตลอดกาล  และเรื่องน่าสงสัยที่พลาสติกเป็นภัยร้ายแรงกับสุขภาพ ก็มีเพิ่มขึ้นทุกวัน”  เอาเข้าจริง ก็น่าจะยังมีเรื่องภัยต่อสุขภาพจากพลาสติกอีกมากที่เราไม่รู้
สำหรับอันตรายจากการใช้ขวดเพ็ต (PET) ซ้ำ ก็ยังไม่มีข้อสรุป  หลายคนเห็นว่าไม่ควรใช้ซ้ำเลย แต่ในเว็บไซต์ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์บอกว่า “สารเคมีที่ละลายออกมาจากขวด PET ทั้งในประเทศและต่างประเทศ พบว่าไม่เกินค่าที่กำหนดไว้ตามมาตรฐานสากลและค่อนข้างเป็นที่ยอมรับว่า สามารถนำมาใช้บรรจุซ้ำได้อย่างปลอดภัยจากสารเคมี” 

       แม้ไม่มีการยืนยันอย่างแน่นอนว่า สารเคมีที่ละลายออกมาจากขวดเพ็ต เป็นสารก่อมะเร็งหรือเปล่า แต่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ก็ให้ข้อพิจารณาว่า สารเคมีจากภาชนะพลาสติกจะละลายออกมามากหรือน้อยก็จาก :

1. อุณหภูมิ / ระยะเวลาและชนิดของอาหารที่สัมผัสภาชนะ  ถ้าอุณหภูมิสูง เก็บอาหารนาน หรืออาหารเป็นกรด จะทำให้สารเคมีละลายออกมามากขึ้น

2. คุณภาพของขวดพลาสติกที่ผลิตให้ได้มาตรฐานตามข้อกำหนดในกฎหมายของแต่ละประเทศ

กระทรวงสาธารณสุขประกาศห้ามนำพลาสติกรีไซเคิลมาทำเป็นภาชนะ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 295

นอกจากสารเคมีที่อาจละลายใส่น้ำดื่มของเราแล้ว สิ่งที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ดูจะห่วงผู้บริโภคก็คือการใช้ขวดพลาสติกใส่น้ำซ้ำซาก เพราะ “มีความเสี่ยงต่อการได้รับเชื้อโรค และสิ่งสกปรกที่ตกค้างอยู่มากกว่า ถ้าล้างทำความสะอาดขวดไม่ดีพอ ก่อนที่จะบรรจุซ้ำใหม่”  ความที่เชื้อโรคอาจแทรกอยู่ตามรอยแตกรอยข่วนที่เรามองไม่เห็น

และถ้าใครใช้ขวดพลาสติกไปนานๆ แล้ว สังเกตเห็นว่าสีขวดเปลี่ยน ขุ่นขึ้น มีรอยขีดข่วนมาก เปราะ ปริ แตก ก็เป็นอันว่าควรเลิกใช้ได้แล้ว เพราะพลาสติกเริ่มเสื่อมสภาพ

มาถึงขวดน้ำ/กระติกน้ำแบบอื่นที่มีขายในท้องตลาด  ถ้าหากลองหงายขวดขึ้นดู เราจะเห็นตัวเลขอารบิกที่ก้นขวด  นั่นคือรหัสบอกชนิดของพลาสติก  เช่นหมายเลข 1 คือขวดเพ็ตที่ทำจาก Polyethylene Terephthalate 

หมายเลขที่อาจเป็นอันตรายและไม่ควรเลือกใช้ ได้แก่ :

3  >>> นั่นคือพลาสติกที่ทำจาก PVC หรือ Polyvinylchloride มีไดออกซินและสารที่เป็นพิษต่อตับไต  แถมยังมีสารรบกวนฮอร์โมนละลายในของเหลวที่บรรจุขวดด้วย  เมื่อถูกเผาก็ปล่อยสารก่อมะเร็งสู่สิ่งแวดล้อม

6  >>> คือกล่องโฟม หรือโพลีสไตรีน (Polystyrene) ปล่อยสารก่อมะเร็งสู่น้ำและอาหารที่มันบรรจุเหมือนกัน

7  >>> คือพลาสติกที่ทำจากโพลีคาร์บอเนต หรือ Lexan  พบในขวด/กระติกน้ำพลาสติกยี่ห้อดัง ราคาแพงที่นำเข้ามา  พลาสติกชนิดนี้มีความเกี่ยวข้องกับสารเคมีอันตรายหลายชนิด โดยเฉพาะ Bisphenol-A หรือ BPA ซึ่งเป็นตัวรบกวนต่อมไร้ท่อ และยังสัมพันธ์กับการทำให้โครโมโซมผิดปรกติ (Aneuploidy) ฯลฯ  น้ำดื่มหรืออาหารที่มี BPA ปนเปื้อนรบกวนของฮอร์โมน ทำให้เกิดมะเร็งเต้านม มะเร็งมดลูก ภาวะเสี่ยงแท้งบุตร พิการแต่กำเนิด โรคอ้วน และยังส่งผลเสียต่อพัฒนาการของเด็กด้วย  จำได้ไหมว่า เคยมีข่าวใหญ่เรื่องพลาสติกที่ใช้ทำขวดนม / แก้วน้ำดื่มของเด็กส่วนใหญ่ทำจากพลาสติกที่มี BPA เป็นส่วนประกอบ

ส่วนหมายเลขบนขวดและภาชนะพลาสติกที่พึ่งพาได้ ได้แก่ :
2  >>> HDPE (High-density polyethylene หรือ polyethylene high-density (PEHD))
4  >>> LDPE (Low-density polyethylene #4) 
และ
 5  >>> PP (Polypropylene)


      ทางเลือกอื่นๆ ที่นับว่าปลอดภัยและได้รับการยอมรับกันแพร่หลายคือ ขวดน้ำที่ทำจากสแตนเลส เพราะแข็งแรง ใช้ซ้ำได้ รีไซเคิลได้ ไม่มีสารที่ละลายออกมาปนกับน้ำ แถมยังใส่น้ำอุ่นได้ในบางกรณี (ขวดไม่บางเกินไป)   มันอาจแพงสักหน่อย และมีกลิ่นบ้างเมื่อแรกใช้

How Plastic Bottles are Made

สรุปว่าข้อมูลจากการศึกษา..เราควรเลือกขวดพลาสติกตามเครื่องหมายใต้ขวด(จะบอกการใช้งาน)

ส่วนขวดน้ำดื่มพลาสติกธรรมดา ควรใช้แด่1-2ดรั้งก็พอ(ห้ามล้างด้วยแปรงล้างขวดเพราะจะทำให้พลาสติกหลุดเร็วขึ้น)

ขวดน้ำจักรยานที่ดีต้อง LDPE เป็นโพลิเมอร์เกรด ใส่อาหารได้หลายครั้ง ล้างได้ ไม่มีกลิ่น

ถ้าขวดทั่วไปจะเป็น PE หรือ PET จะใส่ได้แค่ครั้งเดียว

วันนี้คุณใช้ขวดน้ำแบบไหนกันคะ?....ลองคว่ำขวดดูกันแล้วรึยัง

ที่มา:http://www.greenworld.or.th/relax/forum/1747
       http://www.thaimtb.com/forum/viewtopic.php?f=53&t=374865&start=15
       เว็บไซต์วิชาการดอทคอม
       ภาพจากอินเตอร์เน็ต

หมายเลข 05 และPP ปลอดภัยจากสาร BPA

หลังจากโพสต์กระทู้เสร็จ ก็ให้นึกสงสัย...แล้วกระบอกน้ำของเราเป็นพลาสติกปลอดภัยรึป่าวน้า???


ผลปรากฏอย่างที่เห็นคะ...ปลอดสาร BPA เฮ้อ...โล่งอกไป อิอิ

แล้วของเพื่อนๆละคะ มาโพสต์โชว์ให้ดูกันหน่อย หรือมีอะไรแนะนำเพิ่มเติมก็เชิญแสดงความคิดเห็นกันบ้างนะคะ